Constitution Hill

Een eeuw lang was deze heuveltop boven Braamfontein een plek van opsluiting. In 1892 werd hier een gevangenis voor blanke mannen opgetrokken; tussen 1896 en 1899 sloot president Paul Kruger die in binnen de wallen van het Old Fort om de Zuid-Afrikaanse Republiek tegen een Britse invasie te beschermen. Het complex groeide later uit met „Number Four”, de beruchte afdeling voor zwarte mannelijke gevangenen, en vanaf 1907 met een Women’s Jail. De cellen herbergden zowel de naamlozen als de beroemden: Mahatma Gandhi, hier voor het eerst gevangengezet in januari 1908 tijdens de satyagraha-campagne tegen de Transvaalse registratiewet voor Aziaten, en later Nelson Mandela, Albert Lutuli, Robert Sobukwe, Joe Slovo, Bram Fischer, Winnie Madikizela-Mandela en Albertina Sisulu, te midden van tienduizenden gewone gevangenen gedurende zijn honderdjarige bestaan.

De gevangenisdeuren sloten in 1983, en na de val van de apartheid werd de locatie uitgekozen voor een daad van bewuste transformatie. Op Human Rights Day, 21 maart 2004, werd het Grondwettelijk Hof van Zuid-Afrika ingehuldigd op precies de grond waar zovelen gevangen hadden gezeten, en het terrein ging de volgende dag open voor het publiek. Constitution Hill omschrijft zichzelf als een „levend museum”: de bewaard gebleven cellen van het Old Fort, de Women’s Jail en Number Four staan nu naast het hof dat de rechten waarborgt die hun gevangenen ooit werden ontzegd.

In juli 2024 schreef het UNESCO-Werelderfgoedcomité tijdens zijn 46e zitting in New Delhi Constitution Hill in als een van veertien deellocaties van „Human Rights, Liberation and Reconciliation: Nelson Mandela Legacy Sites”, een serieel erfgoed dat de weg van Zuid-Afrika van onderdrukking naar verzoening volgt. Het behoort tot de nieuwste werelderfgoedvermeldingen van het land, en is een zeldzaam voorbeeld waar een gedenkteken voor onrecht en een functionerend gerechtshof dezelfde grond delen.